Engelli Erişim Rehberi ve Erişilebilir Mekan Platformu
Kullanıcı
İndirme
App Store Puanı
Geliştirme Süresi
Engelsiz Hayat, fiziksel engelli bireylerin günlük yaşamda karşılaştığı erişilebilirlik sorunlarını dijital çözümlerle aşmayı hedefleyen kapsamlı bir erişim rehberi platformudur. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya nüfusunun %15'i bir tür engelle yaşamaktadır. Türkiye'de ise tahminen 5 milyon kişi fiziksel erişilebilirlik sorunu yaşamaktadır. Mevcut navigasyon uygulamaları engelli bireylerin ihtiyaçlarını göz ardı eder: tekerlekli sandalye ile geçilemeyen merdivenler, dar kaldırımlar ve erişilemez toplu taşıma durakları rotada gösterilmez. Platform üç temel modülden oluşmaktadır: Erişilebilir Mekan Haritası, Engelsiz Rota Planlama ve Topluluk Değerlendirme. Erişilebilir Mekan Haritası modülünde restoranlar, kafeler, mağazalar, hastaneler, müzeler ve kamu binaları gibi mekanların erişilebilirlik durumu detaylı olarak haritalanmıştır. Her mekan için rampa varlığı, asansör durumu, engelli tuvalet, otopark, Braille tabela ve işitme döngüsü gibi 20+ erişilebilirlik kriteri değerlendirilmektedir. Engelsiz Rota Planlama modülü, klasik navigasyon uygulamalarının sunmadığı bir özellik olan engelsiz rota hesaplaması yapar. Tekerlekli sandalye kullanıcıları için eğim derecesi, kaldırım genişliği, bordür rampaları ve asansörlü geçitler dikkate alınarak en uygun rota önerilir. Görme engelli kullanıcılar için sesli navigasyon ve titreşim geri bildirimi ile yönlendirme yapılır. Topluluk Değerlendirme modülü ise kullanıcıların mekanları ziyaret ettikten sonra erişilebilirlik puanı vermesini ve yorum yapmasını sağlar. Crowd-sourced bu veriler, haritanın sürekli güncellenmesini ve doğrulanmasını sağlar. Ayrıca belediyeler ve işletmeler için erişilebilirlik iyileştirme raporları üretilir.
Bu projenin en büyük teknik zorluğu, tekerlekli sandalye kullanıcıları için gerçekten güvenli ve kullanılabilir rotalar hesaplamaktı. Standart navigasyon API'leri (Apple Maps, Google Maps) yaya rotalarında merdiven, dik eğim ve dar geçitleri dikkate almaz. Tekerlekli sandalye ile güvenli seyahat için maksimum %8 eğim (ADA standardı), minimum 90cm kaldırım genişliği ve bordür rampası gereksinimleri rotaya dahil edilmelidir. Kaldırım ve yol altyapısı verisinin Türkiye'de sistematik olarak toplanmamış olması fundamental bir veri eksikliği oluşturuyordu. Hangi kaldırımda rampa var, hangi kavşakta bordür indirmesi yapılmış, hangi binanın önünde merdiven çıkıntısı var — bu bilgiler hiçbir resmi veritabanında mevcut değildi. Veri toplama stratejisi projenin başarısının anahtarıydı. Farklı engel türlerinin farklı erişilebilirlik ihtiyaçları olması, tek bir rota algoritmasının yetersiz kalmasına neden oluyordu. Tekerlekli sandalye kullanıcısı için eğim kritik iken, görme engelli için taktil döşeme ve sesli trafik ışığı öncelikliydi. İşitme engelliler için ise görsel bilgi erişimi ve acil durum uyarı sistemi gerekliydi. AR tabanlı erişilebilirlik görselleştirmesi de teknik zorluklar içeriyordu. Gerçek dünya üzerine rampa konumlarını, asansör girişlerini ve erişilebilir rotaları AR olarak yerleştirmek, doğru dünya takibi (world tracking) ve ölçek kalibrasyonu gerektiriyordu. Özellikle GPS doğruluğunun düşük olduğu bina içi alanlarda AR konumlandırma ciddi sapmalara yol açabiliyordu.
Engelsiz rota hesaplaması için MapKit yönlendirmesinin üzerine özelleştirilmiş bir graph tabanlı rota motoru inşa ettik. Şehir haritası, kaldırım segmentleri, kavşak geçitleri ve bina girişlerinden oluşan ağırlıklı graf olarak modellendi. Her kenar (edge) eğim derecesi, genişlik, yüzey tipi ve erişilebilirlik engelleri ile ağırlıklandırıldı. Dijkstra varyantı olan A* algoritması ile engel tipine göre farklı maliyet fonksiyonları uygulanan en uygun rota hesaplanıyor. Veri toplama için üç paralel strateji uygulandı. Birincisi, LIDAR tarayıcılı iPhone Pro modellerle kaldırım eğim ve genişlik ölçümü — ARKit world mapping ile 3D point cloud toplanıyor ve otomatik analiz ediliyor. İkincisi, topluluk crowd-sourcing — kullanıcılar yürüyüş sırasında engelleri pin olarak işaretliyor ve fotoğraf ekliyor. Üçüncüsü, belediye açık veri entegrasyonu — mevcut kaldırım, rampa ve asansör veritabanlarının API üzerinden çekilmesi. Farklı engel türleri için modüler erişilebilirlik profilleri tasarlandı. Her profil, rota maliyeti hesaplamasında farklı ağırlık vektörleri kullanıyor. Tekerlekli sandalye profili eğim ve genişliğe yüksek ağırlık verirken, görme engelli profili taktil döşeme ve sesli uyarı varlığına öncelik veriyor. Kullanıcı kendi profilini özelleştirebiliyor. Sesli navigasyon sistemi AVSpeechSynthesizer ve CoreLocation heading güncellemeleri birleştirilerek geliştirild. Pusula yönü ve GPS konumu ile kalan mesafe anlık sesli olarak bildiriliyor. Kritik dönüş noktalarında ve tehlike bölgelerinde Core Haptics ile farklı titreşim desenleri kullanılıyor: hafif titreşim dönüş, güçlü titreşim tehlike anlamına geliyor. AR modülü ARKit ARWorldTrackingConfiguration ile dünya takibi yapıyor. GPS ve AR fusion ile konumlandırma doğruluğu artırılıyor. Rampa ve asansör konumları ARanchor olarak yerleştiriliyor ve SceneKit ile 3D oklar ve yönlendirme çizgileri render ediliyor. Visual-inertial odometry ile bina içi navigasyonda GPS'e bağımlılık azaltılıyor.
Uygulama SwiftUI ile declarative UI paradigmasında ve MVVM + Domain-Driven Design mimarisinde geliştirildi. Domain katmanı Bounded Context'ler halinde organize edilmiş: AccessibilityAssessment, RouteCalculation, CommunityFeedback ve EmergencyResponse. Her context kendi aggregate root, value object ve domain service'lerine sahip. Rota hesaplama motoru Swift Algorithms ve Collections paketlerini kullanarak optimize edilmiş A* implementasyonu içeriyor. Graf yapısı adjacency list representation ile bellek verimli saklanıyor. Priority queue binary heap ile O(log n) insert/extract-min sağlıyor. Heuristic fonksiyon haversine mesafe ile admissible tutularak optimal rota garantisi veriliyor. Engel profili sistemi Swift generics ve protocol-oriented programming ile modüler tasarlandı. AccessibilityProfile protocol'ü costFunction(for edge: RouteEdge) -> Double metodu tanımlıyor. WheelchairProfile, VisionImpairedProfile, HearingImpairedProfile ve CustomProfile bu protocol'ü implement ediyor. Yeni engel tipi eklemek sadece yeni bir profil struct'ı yazmayı gerektiriyor. ARKit entegrasyonu ARWorldTrackingConfiguration ile 6DOF (six degrees of freedom) dünya takibi yapıyor. ARGeoTrackingConfiguration ile GPS ve AR fusion sağlanıyor (desteklenen şehirlerde). ARAnchor'lar sunucudan alınan erişilebilirlik verileriyle oluşturuluyor ve SceneKit SCNNode'ları olarak render ediliyor. ARCoachingOverlayView ile kullanıcı AR ortamını hazırlaması konusunda yönlendiriliyor. Sesli navigasyon AVSpeechSynthesizer üzerinde özelleştirilmiş rate ve pitch ayarlarıyla çalışıyor. Türkçe TTS kalitesi için tr-TR locale ve AVSpeechSynthesisVoice.speechVoices() üzerinden en yüksek kaliteli ses seçiliyor. CLLocationManagerDelegate heading güncellemeleri 10 derece değişimde tetikleniyor ve navigasyon talimatlarıyla birleştiriliyor. Offline desteği için harita tile'ları MKTileOverlay ile önceden indirilip FileManager ile yerel depolanıyor. Rota grafı Core Data'da saklanıyor ve offline modda tam fonksiyonel rota hesabı yapılabiliyor. Network.framework NWPathMonitor ile bağlantı durumu izleniyor ve online/offline geçişler sorunsuz yapılıyor.
Erişilebilirlik araştırmamız BM Engelli Hakları Sözleşmesi, ADA (Americans with Disabilities Act) ve Türkiye Engelli Hakları Mevzuatı üzerine derinlemesine bir incelemeyle başladı. Türkiye'de nüfusun %12.3'ünün (yaklaşık 10 milyon kişi) engelli olduğu tahmin edilmektedir. Bu nüfusun yaklaşık yarısı fiziksel hareket kısıtlılığı yaşamaktadır. Rakip analizi kapsamında Wheelmap (Almanya), AccessNow (Kanada) ve AXS Map (ABD) uygulamalarını inceledik. Wheelmap, OpenStreetMap tabanlı en geniş erişilebilirlik veritabanına sahip olmasına rağmen, rota planlama ve AR özellikleri sunmuyor. AccessNow detaylı mekan değerlendirmesi yapıyor ancak navigasyon entegrasyonu yok. Hiçbir rakip uygulama, AR tabanlı erişim noktası görselleştirmesi sunmuyordu. Tekerlekli sandalye navigasyonu için akademik literatür taramasında, wheelchair routing alanındaki araştırmalar incelendi. Özellikle ETH Zurich'in OpenRouteService wheelchair profili ve MIT'nin ADE20K segment tabanlı kaldırım analizi çalışmaları referans alındı. Eğim eşikleri ADA standardı olan %8.3 (1:12 rampa oranı) esas alındı. AR navigasyon teknolojileri araştırmasında Google Tango, ARCore ve ARKit'in karşılaştırmalı analizi yapıldı. ARKit'in ARGeoTrackingConfiguration özelliğiyle GPS-AR fusion kapasitesi, outdoor navigasyon için en uygun çözüm olarak değerlendirildi. Indoor navigasyon için ise UWB (Ultra-Wideband) beacon altyapısının gelecek fazlarda değerlendirilmesi planlandı. Türkiye'deki 15 büyükşehir belediyesinin erişilebilirlik envanterleri incelendi. Sadece 4 belediyenin dijital erişilebilirlik veritabanı bulunduğu ve bunların da güncelliğinin tartışmalı olduğu tespit edildi. Bu bulgu, crowd-sourced veri toplamanın zorunluluğunu pekiştirdi.
Tasarım süreci, kapsamlı bir empatik araştırmayla başladı. Ekibin tamamı bir gün boyunca tekerlekli sandalyeyle İstanbul'da hareket etmeyi denedi. Bu deneyim, kaldırım eğimlerinin, bordür yüksekliklerinin ve erişilemez dükkan girişlerinin yarattığı günlük zorlukları visceral düzeyde anlamamızı sağladı. Tasarım kararlarının temeli bu empati egzersizine dayanıyor. Kullanıcı araştırması 80 engelli birey, 15 bakım veren aile üyesi ve 10 belediye erişilebilirlik sorumlusuyla yapıldı. Tekerlekli sandalye kullanıcılarının, görme engellilerin ve işitme engellilerin farklı ihtiyaçları detaylı persona'larla belgelendi. En güçlü içgörü, engelli bireylerin "yardım almak" değil "bağımsız olmak" istediğiydi. Bu, uygulamanın tonunu ve kullanıcı deneyimini temelden şekillendirdi. Erişilebilirlik değerlendirme kartı tasarımı, 20+ kriterin kullanıcı dostu sunumu açısından zorlayıcıydı. Icon-based rating sistemi ile her kriter tek bakışta anlaşılabiliyor. Yeşil tik (erişilebilir), kırmızı çarpı (erişilemez) ve sarı ünlem (kısmen erişilebilir) üç durum renk + ikon + metin kombinasyonuyla gösteriliyor — renk körlüğü erişilebilirliği dahil. Renk paleti, sağlık, güven ve kapsayıcılık duygularını yansıtan teal-emerald-green tonlarında tasarlandı. Ana renk teal (#0d9488), erişilebilirliğin evrensel sembolünün mavisiyle uyumlu ancak yeterince farklı. High contrast modu, görme güçlüğü yaşayan kullanıcılar için WCAG AAA (7:1 contrast ratio) karşılayan alternatif palete geçiş yapıyor. Font boyutu Dynamic Type ile sistem ayarlarını takip ediyor ve en büyük boyutta bile layout bozulmuyor.
Engelsiz Hayat platformu lansmanından bu yana 30+ ilde 12.000'den fazla mekan erişilebilirlik açısından değerlendirildi ve haritaya eklendi. 25.000'i aşkın aktif kullanıcı, günlük ortalama 8.500 rota hesaplaması yapıyor. Platform, Türkiye'nin en kapsamlı erişilebilirlik veritabanı haline geldi. Engelsiz rota planlama özelliği, tekerlekli sandalye kullanıcılarının varış noktasına ulaşma süresini ortalama %35 kısalttı. Standart navigasyonun önerdiği rotalardaki erişilemez noktalar nedeniyle yaşanan geri dönüş ve alternatif arayışı ortadan kalktı. Kullanıcı memnuniyet anketi sonuçlarına göre, katılımcıların %89'u uygulamanın günlük bağımsızlıklarını artırdığını belirtti. Topluluk değerlendirme sistemi üzerinden 45.000'den fazla erişilebilirlik yorumu ve puanlama yapıldı. Bu veriler, 8 büyükşehir belediyesine erişilebilirlik iyileştirme raporu olarak sunuldu ve 3 belediyenin kaldırım yenileme projelerinde referans veri kaynağı olarak kullanıldı. Raporlar sonucunda 850+ kaldırım rampası ve 120+ sesli trafik ışığı eklendi. AR görselleştirme modülü, özellikle ilk kez ziyaret edilen mekanlarda erişim noktalarının bulunmasını kolaylaştırdı. AR modülü kullanan kullanıcıların mekan girişini bulma süresi, kullanmayanlara göre %58 daha kısaydı. LIDAR tabanlı otomatik eğim ölçümü ile 3.200 km kaldırım segmenti haritalandı. Uygulama, BM Engelli Hakları Sözleşmesi çerçevesinde Türkiye'nin dijital erişilebilirlik taahhütlerine katkı sağlayan bir proje olarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından desteklendi.
Bu projede en derin öğrenimimiz, erişilebilirlik tasarımının sadece teknik bir gereksinim değil, empati ve kapsayıcılık meselesi olduğuydu. Geliştirme ekibimizde başlangıçta fiziksel engeli olan kimse yoktu. İlk prototipleri engelli kullanıcılarla test ettiğimizde, varsayımlarımızın çoğunun yanlış olduğunu gördük. Örneğin, tekerlekli sandalye kullanıcılarının en büyük sorununun merdiven olmadığını, aslında kaldırımdaki 2cm'lik bir bordür çıkıntısının bile engel oluşturduğunu öğrendik. Bu deneyimden sonra erişilebilirlik uzmanını tam zamanlı ekibe dahil ettik ve her sprint'te engelli kullanıcılarla test yapılmasını zorunlu kıldık. "Nothing about us, without us" prensibi projemizin temel taşı oldu. Bu yaklaşım sadece ürün kalitesini artırmadı, aynı zamanda ekibin perspektifini kalıcı olarak değiştirdi. Veri toplama stratejisinde en büyük öğrenimimiz, teknoloji kadar topluluk motivasyonunun önemli olduğuydu. LIDAR ölçümü en doğru veriyi sağlasa da, tek başına ölçeklenemezdi. Crowd-sourcing en geniş kapsama ulaşsa da, veri kalitesi değişkendi. Hibrit yaklaşım — LIDAR ile kalibrasyon, crowd-sourcing ile ölçekleme ve belediye verisiyle doğrulama — en etkili strateji oldu. ARKit'in gerçek dünya koşullarındaki sınırlamalarını kabul etmek önemli bir olgunluk göstergesiydi. AR, iyi aydınlatılmış dış mekanlarda mükemmel çalışırken, karanlık sokaklarda veya özelliksiz duvarların önünde tracking kaybı yaşanıyordu. Bu durumlarda graceful degradation ile geleneksel 2D haritaya otomatik geçiş mekanizması ekledik.
Gönüllüleri sivil toplum kuruluşlarıyla buluşturan, etkinlik yönetimi ve gönüllülük saati takibi sunan sosyal etki platformu. Türkiye genelinde 2.000+ STK ve 50.000+ gönüllü ağıyla toplumsal katkıyı dijitalleştiriyor.
Sosyal EtkiDeprem ve doğal afet sonrası yardım koordinasyonunu sağlayan, enkaz altından SOS sinyali gönderebilen, gerçek zamanlı yardım haritası sunan acil durum uygulaması. 2023 Kahramanmaraş depreminde 200.000+ aktif kullanıcıya ulaştı.
Swift 6.0 ile gelen complete concurrency checking, typed throws, Synchronization framework ve ownership model. Production projelerinizi nasıl migrate edeceğinizi adım adım öğrenin.
22 dkSwiftUI uygulamalarınızı hızlandırmanın 15 etkili yolu. View lifecycle, state management ve lazy loading teknikleri.
15 dkNavigationStack'in ötesine geçin! Coordinator pattern, deep linking ve custom transition'lar ile profesyonel navigation sistemi oluşturun.
22 dk12+ yıllık mobil geliştirme deneyimimle hayalinizdeki uygulamayı birlikte hayata geçirelim.
İlk görüşme tamamen ücretsizdir